Sigorta hukuku, günlük hayattan ticari ilişkilere kadar çok geniş bir alanda etkili olan ve uygulamada yoğun uyuşmazlık üreten hukuk dallarından biridir. Bunun temel sebebi, sigorta ilişkisinin yalnızca sigortacı ile sigortalı arasında kurulan basit bir sözleşmeden ibaret olmamasıdır. Bir trafik kazasında zarar gören üçüncü kişi, bir işyerindeki yangında sigorta ettiren şirket, bir taşıma sürecinde hasar gören emtia, bir kasko uyuşmazlığında araç sahibi veya bir sağlık poliçesinde hizmet alan kişi aynı sigorta sisteminin farklı tarafları olabilir. Dolayısıyla sigorta uyuşmazlıkları, yalnızca “ödeme yapıldı mı yapılmadı mı” sorusuna indirgenemez; teminat kapsamı, rizikonun gerçekleşme biçimi, kusur, zarar miktarı, başvuru usulü, poliçe limiti, temerrüt ve rücu gibi çok sayıda alt mesele aynı anda tartışılır.
Türk Ticaret Kanunu m. 1401 sigorta sözleşmesini, sigortacının belirli bir prim karşılığında para ile ölçülebilir menfaati zarara uğratan riziko gerçekleştiğinde tazminat ödeme veya başka bir edimde bulunma borcunu üstlendiği sözleşme olarak tanımlamaktadır. Bu tanımın pratik karşılığı şudur: Her zarar sigorta şirketinden istenebilecek bir zarar değildir; önce o zararın poliçedeki korunan menfaat kapsamında olup olmadığına ve gerçekten sigorta edilen riziko sonucu doğup doğmadığına bakılır. Uygulamada sigorta şirketlerinin en sık savunmaları da bu noktada toplanır. Hasarın teminat dışında kaldığı, olayın beyan edildiği şekilde meydana gelmediği, poliçe özel şartlarının ihlal edildiği, sigortalının yükümlülüklerini yerine getirmediği veya zarar ile sigortalı risk arasında bağlantı bulunmadığı iddia edilir.
Sigorta hukukunda en çok görülen uyuşmazlıkların başında trafik sigortası ve kasko dosyaları gelir. Trafik sigortasında uyuşmazlık çoğu zaman bedensel zarar, araç hasarı, değer kaybı, destekten yoksun kalma ve kusur dağılımı etrafında şekillenir. Kasko uyuşmazlıklarında ise hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı, çalınma veya pert olayının nasıl gerçekleştiği, eksper raporunun gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ve sigorta şirketinin eksik ödeme yapıp yapmadığı tartışılır. Özellikle uygulamada araç değer kaybı, ikame araç bedeli, pert-total değerlendirmesi ve hasarın önceki kazalardan kaynaklanıp kaynaklanmadığı gibi konular sıkça ihtilaf yaratmaktadır. Bu tür dosyalarda sorun çoğu zaman yalnız zarar miktarında değil; zararın hukuken hangi kalemler altında talep edilebileceğinde ortaya çıkar.
Bir diğer yoğun uyuşmazlık alanı sigorta şirketine başvuru ve temerrüt sürecidir. TTK m. 1427’ye göre sigorta tazminatının ne zaman muaccel hale geleceği, sigortacının hangi tarihten itibaren temerrüde düşeceği ve faizin hangi tarihten başlatılacağı, uygulamada son derece önemlidir. Zarar gören veya sigortalı, hasar dosyasını eksik kurduğunda ya da gerekli belgeleri süresinde sunmadığında, sigortacı genellikle eksik inceleme veya eksik belge savunmasına dayanır. Bu nedenle sigorta hukukunda başarılı bir hak arama süreci için yalnız zarar görmek yeterli değildir; zararın hukuken doğru belgelenmesi, poliçe ile ilişkilendirilmesi ve başvurunun usulüne uygun yapılması gerekir.
Sigorta hukukunun teknik alanlarından biri de rücu davalarıdır. TTK m. 1472 uyarınca sigortacı, yaptığı ödeme oranında sigortalının zarar sorumlusuna karşı haklarına halef olur. Yani sigorta şirketi, sigortalısına tazminat ödediğinde artık o zarardan sorumlu üçüncü kişilere dönüp ödeme yaptığı miktarı talep edebilir. Uygulamada bu durum özellikle kasko, nakliyat, emtia ve ticari sorumluluk sigortalarında sık görülür. Ancak sigortacının rücu edebilmesi için yaptığı ödemenin poliçe kapsamında ve geçerli olması, ayrıca sigortalının üçüncü kişiye karşı gerçekten bir talep hakkının bulunması gerekir. Bu yönüyle sigorta uyuşmazlıkları bazen yalnız sigortalı ile sigortacı arasında değil, ödeme sonrasında üçüncü kişilerle de yeni bir dava alanı yaratır.
Sigorta hukukunda bir başka önemli başlık, zarar görenin doğrudan sigortacıya yönelme hakkıdır. TTK m. 1478 bu konuda zarar görene doğrudan dava hakkı tanımaktadır. Özellikle sorumluluk sigortalarında zarar gören, sigortalının kendisine yönelmeden doğrudan sigorta şirketine başvurabilir. Ancak bu hak da sınırsız değildir; poliçe limiti, teminat kapsamı, kusur durumu ve zamanaşımı gibi sınırlamalar burada da geçerlidir. Uygulamada sigorta şirketlerinin poliçe limitini aşan zararlar bakımından ne ölçüde sorumlu olduğu, zarar görenin hangi kalemleri doğrudan talep edebileceği ve manevi tazminat gibi taleplerin kapsamı üzerinde de yoğun tartışmalar yaşanmaktadır.
Sonuç olarak sigorta hukukunda en çok görülen uyuşmazlıklar; poliçe kapsamı, başvuru usulü, hasar miktarı, kusur, temerrüt tarihi, rücu ilişkileri ve sigortacının sorumluluğunun sınırları etrafında toplanmaktadır. Sigorta hukukunun teknik niteliği nedeniyle bu alanda hak kaybı çoğu zaman zararın yokluğundan değil; zararın doğru hukuki zemine oturtulamamasından doğar. Bu nedenle sigorta uyuşmazlıklarında en önemli mesele, poliçe metni, hasar dosyası, başvuru belgeleri ve zarar hesabının birlikte değerlendirilmesidir.